Świat kolejek wąskotorowych

NIECZYNNE => Linie nieistniejące => Wątek zaczęty przez: 2xm on 07 Kwiecień 2010, 02:23:56



Tytuł: Linia dowozowa w Warszawie
Wiadomość wysłana przez: 2xm on 07 Kwiecień 2010, 02:23:56
Temat pokonkursowy, wydzielony z: http://750mm.pl/viewtopic.php?p=37311#37311

Linia funkcjonowała w latach 1900 - 1904 jako linia o szerokości 800mm przez teren Filtrów. Po powstaniu torów kolei kaliskiej (1524mm) do Dworca Osobowego Kaliskiego linia została odcięta od stacji przeładunkowej z DŻWW. Dodatkowo w 1906 r. nakazano rozbiórkę odcinka na terenie Filtrów (ok. 700m, co stanowiło ponad 20% długości całej linii).
Nowa linia dowozowa powstała gdzieś na przełomie 1911/1912 r. Tor został przebudowany na trójszynowy - patrząc na zdjęcie u Pokropińskiego, to chyba jednak na czteroszynowy (800/1000mm), co umożliwiło korzystanie z niej również taborowi Kolei Grójeckiej.
Powstała również nowa stacja przeładunkowa w innym miejscu niż poprzednia. Jej układ torowy musiał się ciekawie prezentować: tory o czterech szerokościach: 800, 1000, 1435 i 1524mm. Dość szybko ubył oczywiście tor szeroki przebudowany na normalny, jednakże linia dowozowa nadal krzyżowała się z torami 1524mm... Tramwajów Warszawskich. Jakby tego było mało w późniejszym okresie tory krzyżowały się również z linią EKD...
Po długiej walce linię dowozową rozebrano w 1935 r. Następnym krokiem było przekucie Kolejki Wilanowskiej na 1000mm i włączenie w sieć Kolejki Grójeckiej, dzięki czemu uzyskano dostęp do nowej stacji przeładunkowej w Piasecznie.

Czas na mapy  :grin: :
(http://lh6.ggpht.com/_zaxeoVcuX6o/S7vH7O1aWCI/AAAAAAAAECw/ko-iTTVTXjE/Warszawa-dowozowa0.jpg)
Najstarsza mapa - Twierdza Warszawa z 1915 r.
Jeśli chodzi o interesującą nas linię dowozową, to przedstawia ona stan z ok. 1905 r. Istnieje już szerokotorowa linia do Dworca Osobowego Kaliskiego (na zielono), lecz istnieją również tory na terenie Filtrów. Na granatowo DŻWW, fiolet - Kolejka Grójecka (jeszcze bez połączenia z linią dowozową), błękit - Kolejka Wilanowska.

(http://lh3.ggpht.com/_zaxeoVcuX6o/S7vTGGJ31gI/AAAAAAAAEDk/XZXua7MK6rA/Warszawa-dowozowa3.jpg)
Podobnie sprawa wygląda na mapie austriackiej 1:200 000 (http://lazarus.elte.hu/hun/digkonyv/topo/200e/39-52.jpg)


(http://lh4.ggpht.com/_zaxeoVcuX6o/S7vEsDs4W8I/AAAAAAAAEDc/fxNhr_c9gMU/Warszawa-dowozowa2.jpg)
Mapa WIG 1:100 000 P39 S32 Warszawa Południe z 1932 r. (http://www.mapywig.org/m/WIG100_300DPI/P40_S32_WARSZAWA_POLUDNIE_300dpi.jpg)
Nowy przebieg linii dowozowej z ominięciem filtrów i nową stacją przeładunkową. Oczywiście już bez szerokiego toru kolei kaliskiej, za to z normalnym torem EKD i połączeniem z Kolejką Grójecką.

(http://lh6.ggpht.com/_zaxeoVcuX6o/S7vDZgFsqqI/AAAAAAAAEC0/tr-o-4vqtZQ/s720/Warszawa-dowozowa1.jpg)
Mapa WIG 1:25 000 z 1931 r. (http://www.mapywig.org/m/wig25k/P40_S32_A_WARSZAWA-WOLA.jpg)  (kopia z 1953 bez zmian).
Fragment okolic stacji przeładunkowej, Na zielono zaznaczone linie tramwajowe. Warto zwrócić uwagę na linię tramwajową w ulicy Nowowiejskiej biegnąca równolegle do toru linii dowozowej.


Tytuł: Linia dowozowa w Warszawie
Wiadomość wysłana przez: gajos on 07 Kwiecień 2010, 02:48:50
Dzięki Marku za rewelacyjne mapki. Przy okazji mam pytanko poza konkursem o bocznicę odchodzącą od P. Unii Lubelskiej w stronę obecnych Pól Mokotowskich. Czy nie miała ona przypadkiem znaczenia militarnego?


Tytuł: Linia dowozowa w Warszawie
Wiadomość wysłana przez: 2xm on 07 Kwiecień 2010, 03:34:07
Bardzo prawdopodobne - teren ten już w XIX w. należał do wojska. Warto pamiętać, że tu właśnie znajdowało się pierwsze warszawskie lotnisko ( http://pl.wikipedia.org/wiki/Lotnisko_Mokotowskie ). Czytając o inwestycjach Niemców z czasów I Wojny Światowej, doprowadzenie bocznicy od położonej tuż obok stacji Kolejki Grójeckiej wydaje się oczywiste. Zajrzyj tutaj: http://www.varsovia.pl/varsovia/index.php-frame=main&mapa=0&item=803&top=12.htm . Znajdziesz między innymi coś takiego:

(http://www.varsovia.pl/varsovia/warstwy/lotnicza/mokotow/metryka/img/01plan1930r.jpg)


Co więcej - widać, że na lotnisko doprowadzono również bocznicę normalnotorową... Biegła biegła ona najwyraźniej równolegle do fragmentu naszej linii dowozowej omijającej Filtry (co widać na mapce powyżej). Na mapce z poprzedniego postu zaznaczone są jej fragmenty. Nie ma jej również na mapie 1:100 000. Wskazywałoby to na jej likwidację ok. 1930 r.

(http://lh4.ggpht.com/_zaxeoVcuX6o/S7vfl-45U1I/AAAAAAAAEDs/dWX3RG3Z-gM/s720/Warszawa-dowozowa1a.jpg)
To, co wydaje mi się być szczątkami bocznicy normalnotorowej zaznaczyłem na błękitno.


No i jeszcze drugi adres: http://www.polatca.pata.pl/papierki/hist_lotn/mokotow.htm
(http://www.polatca.pata.pl/papierki/hist_lotn/images/mok500.gif)


Tytuł: Linia dowozowa w Warszawie
Wiadomość wysłana przez: janeczek on 07 Kwiecień 2010, 08:55:24
Cytat: "2xm"
 Wskazywałoby to na jej likwidację ok. 1930 r.


Z całą pewnością była jeszcze w 1935 r. Na Polach Mokotowskich odbyły się uroczystości pogrzebowe ŚP Marszałka. Trumna została umieszczona na specjalnie przygotowanym wagonie, na którym została przewieziona do Krakowa.


Tytuł: Linia dowozowa w Warszawie
Wiadomość wysłana przez: 2xm on 07 Kwiecień 2010, 09:04:16
W sumie zlikwidowanie jej przed przeniesieniem PZL (1934) i samego lotniska (od 1935 r.) byłoby mało logiczne. Zastanawiam się tylko, dlaczego nie ma jej na mapie...

Za to tutaj najwyraźniej została ona zaznaczona: http://www.trasbus.com/plan1935.htm
Jeszcze fotoplan Warszawy z 1935 r. http://www.warszawa1939.pl/index_fotoplany.php


Tytuł: Linia dowozowa w Warszawie
Wiadomość wysłana przez: Phinek on 07 Kwiecień 2010, 09:46:00
.


Tytuł: Linia dowozowa w Warszawie
Wiadomość wysłana przez: track-and-train on 07 Kwiecień 2010, 10:57:27
super temat :)
jest jeszcze chyba coś innego bardzo ciekawego co widać na mapkach: czy mnie wzrok nie myli, że kolej wilanowska (na błękitno) tuż za 'rozwidleniem' z koleją grójecką (fiolet) przecina pod kątem prostym skarpę? Czy mam rozumieć, że to w tym miejscu był fragment zębaty?


Tytuł: Linia dowozowa w Warszawie
Wiadomość wysłana przez: 2xm on 07 Kwiecień 2010, 11:51:49
To jeszcze kilka zdjęć Pl. Unii Lubelskiej
(http://www.kolejkamarecka.pun.pl/_fora/kolejkamarecka/gallery/103_1257501107.jpg)
Zdjęcie zrobione prawie prostopadle do tych od Phinka. Toru nie widać, ale powinien biec za autobusami przed parkanem.

W zbiorach NAC (http://www.audiovis.nac.gov.pl/search/) jest kilka zdjęć z budowy i odsłonięcia Pomnika Lotnika:

Widok od drugiej strony. Poprawcie mnie, jeśli się mylę, ale za rogatką z lewej strony mamy stację Kolejki Grójeckiej.
(http://img.audiovis.nac.gov.pl/PIC/PIC_1-U-7232-1.jpg)
(http://img.audiovis.nac.gov.pl/PIC/PIC_1-U-7233-1.jpg)

Tu dla odmiany widok bardziej z góry na wylot Polnej. Niestety tłum zasłania tor...
(http://img.audiovis.nac.gov.pl/PIC/PIC_1-U-7233-2.jpg)

Jeszcze jedno zdjęcie - tym razem zdaje się, że w tle stacja Kolejki Wilanowskiej...
(http://img.audiovis.nac.gov.pl/PIC/PIC_1-U-6897.jpg)

I jeszcze jedno (trochę małe, ale za to wyraziste  :wink: ):
http://www.warszawa1939.pl/index.php?r1=unia_rogatka&r3=0

Cytat: "track-and-train"
Czy mam rozumieć, że to w tym miejscu był fragment zębaty?
Według mojej wiedzy - tak

Ale mnie wzięło - a powinienem się uczyć, bo inaczej moja sobotnia wizyta w pewnym budynku przy Al. Armii Ludowej może nie być zbyt przyjemna. Na, ale co tam...
Kolejny pomnik i kolejne zdjęcia - tym razem Pomnik Sapera (obecnie Nowowiejska róg Niepodległości). Wygląda na to, że jednak były 3 szyny...
(http://img.audiovis.nac.gov.pl/PIC/PIC_1-U-7253-4.jpg)

Instytut Aerodynamiczny PW
(http://img.audiovis.nac.gov.pl/PIC/PIC_1-N-3372.jpg)
(http://img.audiovis.nac.gov.pl/PIC/PIC_1-N-3370.jpg)


Tytuł: Linia dowozowa w Warszawie
Wiadomość wysłana przez: Ptr on 07 Kwiecień 2010, 13:45:54
To i ja jeszcze trochę fotek dołączę choć tez powinienem się uczyć:

Rozbiórka starej stacji na pl. Unii Lubelskiej, r. 1935.07:
(http://img.audiovis.nac.gov.pl/PIC/PIC_1-G-3761-2.jpg)

Prowizoryczna stacja, przeniesiona z pl. Unii Lubelskiej na skrzyżowanie ul. Puławskiej z ul. Odyńca, r. 1935.07:
(http://img.audiovis.nac.gov.pl/PIC/PIC_1-G-3761-1.jpg)

Wagon motorowy spełniający rolę budynku stacyjnego na końcowej stacji kolejki, r. 1935.09:
(http://img.audiovis.nac.gov.pl/PIC/PIC_1-G-3758.jpg)

(http://img.audiovis.nac.gov.pl/PIC/PIC_1-G-3759-2.jpg)

(http://img.audiovis.nac.gov.pl/PIC/PIC_1-G-3759-1.jpg)

Jego wnetrze:
(http://img.audiovis.nac.gov.pl/PIC/PIC_1-G-3760.jpg)


Tytuł: Linia dowozowa w Warszawie
Wiadomość wysłana przez: 2xm on 07 Kwiecień 2010, 14:01:26
W ramach uzupełnienia opisów:
Zdjęcia 1 i 2 - Kolejka Grójecka
Pozostałe - Kolejka Wilanowska: Stacja Belweder


Tytuł: Odp: Linia dowozowa w Warszawie
Wiadomość wysłana przez: 2xm on 13 Listopad 2010, 18:39:02
Dzięki Brood.K (http://750mm.pl/index.php?topic=954.msg43882#msg43882):
(http://www.stalus.iq.pl/output/p/10/10/wilanow1.jpg)


Tytuł: Odp: Linia dowozowa w Warszawie
Wiadomość wysłana przez: Brood.K on 14 Listopad 2010, 20:33:29
A dziękuję dziękuję, ale było niezamierzone - jeśli chodzi o poznańskie linie tego typu ( a były!) to trochę wiem, ale na przedwojennych varsavianach to ja się nie znam ;-)


Tytuł: Odp: Linia dowozowa w Warszawie
Wiadomość wysłana przez: fjk on 20 Styczeń 2011, 02:08:16
http://acn.waw.pl/fjk/ge/Kolejka_2.1.kmz (http://acn.waw.pl/fjk/ge/Kolejka_2.1.kmz)

do otwarcia pliku potrzebny jest program Google Earth:

http://www.google.com/intl/pl/earth/download/ge/agree.html (http://www.google.com/intl/pl/earth/download/ge/agree.html)

staralem sie to zrobic tak aby kazdy umial sie bez problemu tym
posluzyc. Po otwarciu pliku pojawia sie instrukcja, jednak lepsze
zapoznanie sie z funkcjami programu takimi jak zdjecia historyczne,
przelaczanie pomiedzy dolaczonymi mapam archiwalnymi orazu ustawianie
ich przezroczystosci suwakiem napewno sprawi wiecej zabawy z mapa.


Tytuł: Odp: Linia dowozowa w Warszawie
Wiadomość wysłana przez: gajos on 03 Luty 2011, 00:29:20
Garstka nowości o linii
http://wrzeciono.bloog.pl/id,5138122,title,Stacja-Wrzeciono,index.html?_ticrsn=3&ticaid=6bb69 (http://wrzeciono.bloog.pl/id,5138122,title,Stacja-Wrzeciono,index.html?_ticrsn=3&ticaid=6bb69)


Tytuł: Odp: Linia dowozowa w Warszawie
Wiadomość wysłana przez: Jacek 83218 on 03 Luty 2011, 09:10:07
Ale to nie jest o linii dowozowej, tylko o linii normalnotorowej z dw. Gdańskiego do Palmir


Tytuł: Odp: Linia dowozowa w Warszawie
Wiadomość wysłana przez: E583.002 on 03 Luty 2011, 10:54:18
O ile mnie wiedza nie myli to Tramwaje Warszawskie nigdy nie posiadały szerokości toru 1524mm a równo i okrągle 1525mm
Więc można chyba mówić o 5 szerokościach torów... co prawda nie w jednym miejscu.

Wklejone na prośbę ŁOWCY

Temat pokonkursowy, wydzielony z: [url]http://750mm.pl/viewtopic.php?p=37311#37311[/url] ([url]http://750mm.pl/viewtopic.php?p=37311#37311[/url])
układ torowy musiał się ciekawie prezentować: tory o czterech szerokościach: 800, 1000, 1435 i 1524mm. Dość szybko ubył oczywiście tor szeroki przebudowany na normalny, jednakże linia dowozowa nadal krzyżowała się z torami 1524mm... Tramwajów Warszawskich. Jakby tego było mało w późniejszym Czas


Tytuł: Odp: Linia dowozowa w Warszawie
Wiadomość wysłana przez: 2xm on 13 Luty 2013, 03:52:40
Chyba jeszcze to źródło na forum się nie pojawiło: Warszawa historyczna (http://www.mapa.um.warszawa.pl/mapa/Mapa.aspx?service=Historical&L=PL&X=7505869.129741518&Y=5790081.583240012&S=2000&O=0) (tu akurat teren po warsztatach kolejki jabłonowskiej - ob. Rondo Wiatraczna).
Bardzo ciekawe są plany Lindleya - pięknie pokazana jest na nich stacja kolejki wilanowskiej przy obecnym Placu Unii Lubelskiej (KLIK i przełączyć na Plany Lindleya 1891 - 1908 (http://www.mapa.um.warszawa.pl/mapa/Mapa.aspx?service=Historical&L=PL&X=7501474.731304016&Y=5786601.717094185&S=500&O=0)). Załapał się chyba też mały fragmencik kolejki grójeckiej. Szukałem śladów po linii dowozowej, i mam wrażenie, że jej fragmenty zostały na tych planach dorysowane (łuk Nowowiejska - Krzywickiego (http://www.mapa.um.warszawa.pl/mapa/Mapa.aspx?service=Historical&L=PL&X=7500038.176095685&Y=5787401.287927509&S=500&O=0) i Raszyńska - Niemcewicza (http://www.mapa.um.warszawa.pl/mapa/Mapa.aspx?service=Historical&L=PL&X=7500038.176095685&Y=5787401.287927509&S=500&O=0)) Na mapie znalazła się też kolejka przemysłowa na terenie samych filtrów. Ciekawe jest również opisanie jednej z działek (przylegającej do linii normalnotorowej przy wylocie ul. Spiskiej) na planie 1936-40 jako: "Dr. Żel. Podjazdowe". Czyżby ostatni niesprzedany fragment terenu po dawnej stacji przeładunkowej? (można porównać z fotoplanem z 1935 r.).

Przy okazji:
(http://img69.imageshack.us/img69/3674/1018placpolitechnikilat.jpg)
Skręt z Polnej w Nowowiejską (plac Politechniki). ŹRÓDŁO (http://wczorajidzis.blogspot.com/2009/11/plac-politechniki-i-okolice.html)

(http://img.audiovis.nac.gov.pl/PIC/PIC_1-A-206-69.jpg)
To samo miejsce, ze 30 lat później: ŹRÓDŁO (http://www.audiovis.nac.gov.pl/obraz/17457/0642623d4d3a3eacfb87500d312a8071/)
Cytuj
Kondukt pogrzebowy przy Towarzystwie Zachęty dla Hodowli Koni w Polsce. Widoczne wejście na teren Wyścigów Konnych od strony ul. 6 Sierpnia (czyli wcześniej i obecnie ul. Nowowiejskiej). Widać także tor tramwajowy oraz tor kolejki skręcający w ul. Polną.



Tytuł: Odp: Linia dowozowa w Warszawie
Wiadomość wysłana przez: aronek on 16 Wrzesień 2014, 09:59:52
Takiego zdjęcia nie widziałem jeszcze, więc może i Was zainteresuje
źródło: http://warsawid.blogspot.com/2014/09/tory-kolejki.html (http://warsawid.blogspot.com/2014/09/tory-kolejki.html)

(http://4.bp.blogspot.com/-cIgHUB0lLPI/VAWxcYaaqSI/AAAAAAAADUU/dcVb6tOeBao/s1600/tory_kolejki.JPG)


Tytuł: Odp: Linia dowozowa w Warszawie
Wiadomość wysłana przez: fjk on 16 Wrzesień 2014, 11:49:16
Tez go nie widzialem. Dzieki!


Tytuł: Odp: Linia dowozowa w Warszawie
Wiadomość wysłana przez: gajos on 17 Wrzesień 2014, 02:11:30
To samo miejsce obecnie
https://www.google.pl/maps/@52.2018267,21.0351905,3a,75y,353.3h,84.4t/data= (https://www.google.pl/maps/@52.2018267,21.0351905,3a,75y,353.3h,84.4t/data=)!3m4!1e1!3m2!1snJ6Dm5sA3ld3IAg31Z6B0Q!2e0


Tytuł: Odp: Linia dowozowa w Warszawie
Wiadomość wysłana przez: Cordylus on 19 Wrzesień 2014, 15:59:31
Bardzo prawdopodobne - teren ten już w XIX w. należał do wojska. Warto pamiętać, że tu właśnie znajdowało się pierwsze warszawskie lotnisko ( [url]http://pl.wikipedia.org/wiki/Lotnisko_Mokotowskie[/url] ([url]http://pl.wikipedia.org/wiki/Lotnisko_Mokotowskie[/url]) ). Czytając o inwestycjach Niemców z czasów I Wojny Światowej, doprowadzenie bocznicy od położonej tuż obok stacji Kolejki Grójeckiej wydaje się oczywiste. Zajrzyj tutaj: [url]http://www.varsovia.pl/varsovia/index.php-frame=main&mapa=0&item=803&top=12.htm[/url] ([url]http://www.varsovia.pl/varsovia/index.php-frame=main&mapa=0&item=803&top=12.htm[/url]) . Znajdziesz między innymi coś takiego:

([url]http://www.varsovia.pl/varsovia/warstwy/lotnicza/mokotow/metryka/img/01plan1930r.jpg[/url])


Co więcej - widać, że na lotnisko doprowadzono również bocznicę normalnotorową... Biegła biegła ona najwyraźniej równolegle do fragmentu naszej linii dowozowej omijającej Filtry (co widać na mapce powyżej). Na mapce z poprzedniego postu zaznaczone są jej fragmenty. Nie ma jej również na mapie 1:100 000. Wskazywałoby to na jej likwidację ok. 1930 r.

([url]http://lh4.ggpht.com/_zaxeoVcuX6o/S7vfl-45U1I/AAAAAAAAEDs/dWX3RG3Z-gM/s720/Warszawa-dowozowa1a.jpg[/url])
To, co wydaje mi się być szczątkami bocznicy normalnotorowej zaznaczyłem na błękitno.


No i jeszcze drugi adres: [url]http://www.polatca.pata.pl/papierki/hist_lotn/mokotow.htm[/url] ([url]http://www.polatca.pata.pl/papierki/hist_lotn/mokotow.htm[/url])
([url]http://www.polatca.pata.pl/papierki/hist_lotn/images/mok500.gif[/url])


Tą bocznicę widać jeszcze bardzo wyraźnie na zdjęciu lotniczym z 1935:


Tytuł: Odp: Linia dowozowa w Warszawie
Wiadomość wysłana przez: aronek on 02 Grudzień 2014, 13:24:22
zdjęcie z czerniakowa (fort czerniaków)
http://www.miasto-ogrod.sadyba.waw.pl/user_files/upload/wystawa2010_3.jpg (http://www.miasto-ogrod.sadyba.waw.pl/user_files/upload/wystawa2010_3.jpg)


Tytuł: Odp: Linia dowozowa w Warszawie
Wiadomość wysłana przez: gajos on 02 Grudzień 2014, 23:13:18
Rewelacja! Choć to już nie linia dowozowa tylko kolejka wilanowska.


Tytuł: Odp: Linia dowozowa w Warszawie
Wiadomość wysłana przez: 2xm on 19 Kwiecień 2016, 17:27:36
Dodajmy jeszcze informacje na temat normalnotorowej bocznicy do stacji przeładunkowej oraz na lotnisko na Polach Mokotowskich wraz z przyległościami.


Tytuł: Odp: Linia dowozowa w Warszawie
Wiadomość wysłana przez: 2xm on 01 Luty 2020, 01:38:36
Skoro foremka żyje, to wypadałoby to uczcić minut... nie, wróć! Uczcić jakimś merytorycznym postem.
Niech będą w takim razie dwa zdjęcia Placu Unii Lubelskiej (lotnicze z I Wojny i drugie ciut późniejsze).

W ramach uzupełnienia informacji o bocznicy normalnotorowej warto zerknąć na fotomapy z lar 1935 i 45. Widać na nich dość dokładnie przebieg bocznic z tabelki powyżej: http://mapa.um.warszawa.pl/mapaApp1/mapa?service=mapa_historyczna&L=PL&X=7498835.225225625&Y=5787481.867547489&S=9&O=d_fotoplan_1935&T=70400c0faff0061cx74 (http://mapa.um.warszawa.pl/mapaApp1/mapa?service=mapa_historyczna&L=PL&X=7498835.225225625&Y=5787481.867547489&S=9&O=d_fotoplan_1935&T=70400c0faff0061cx74)