Świat kolejek wąskotorowych

KOLEJE PRZEMYSŁOWE => Koleje cukrowniane => Wątek zaczęty przez: jedar62 on 10 Listopad 2010, 19:57:46



Tytuł: koleje cukrowni Leśmierz
Wiadomość wysłana przez: jedar62 on 10 Listopad 2010, 19:57:46
W latach 70 dwudziestego wieku istniało połączenie kolei 600 mm pomiędzy Cukrownią Leśmierz a koleją zlikwidowanej kolei Młynów . W przedwojennych planach tych okolic brak informacji o połączeniu tych systemów. Czy ktoś z kolegów posiada informację o tych kolejkach ?


Tytuł: Odp: koleje cukrowni Leśmierz
Wiadomość wysłana przez: Atterdag on 01 Grudzień 2010, 19:08:52
Zerknij na geoportal.gov.pl

Na dostępnych mapach - na przykład w skali 1:50000 masz widoczne połączenie Leśmierza z Młynowem.

Pozdrawiam,
Dag


Tytuł: Odp: koleje cukrowni Leśmierz
Wiadomość wysłana przez: Atterdag on 01 Grudzień 2010, 19:34:26
Dla ułatwienia:

-widok na Młynów
- rzut na linię, podkreślony

(http://img258.imageshack.us/img258/2450/mlynow.jpg)

(http://img130.imageshack.us/img130/152/lacznica.jpg)


Tytuł: Odp: koleje cukrowni Leśmierz
Wiadomość wysłana przez: 2xm on 01 Grudzień 2010, 21:24:27
Problem polega na tym, że oczywiście znamy przebieg z Geoportalu (są to właśnie wspomniane lata '70). Pytanie brzmi, kiedy i w jakich okolicznościach linie te powstawały i w jaki sposób były eksploatowane?
Na Łódzkim Forum Eksploracyjnym (http://www.lodz-eksploracja.org/forum/viewtopic.php?f=58&t=2037&p=21167&hilit=kolejk*#p21167) jest sugestia, że połączenia powstały w latach '30.
Mnie dodatkowo intryguje historia połączenia "systemu" z Łyszkowicami. Odcinek Łyszkowice - Domaniewice znalazł się zarówno na przedwojennych WIGówkach jak i na starszych mapach Geoportalu (później jako linia dowozowa do fabryki laktozy). O dalszym odcinku wiadomości jest zdecydowanie mniej...
Teoretycznie wiem nawet, gdzie szukać (Archiwum Państwowe m.st. Warszawy Oddział w Łowiczu: "Łowickie Zakłady Przemysłowe Cukrownia i Rafineria "Irena" w Łyszkowicach, zespół nr 51/0 - min. sprawy budowy kolejki wąskotorowej z cukrowni 1931 - 1946 - sygn. 13 - 16). Niestety jak na razie nie miałem okazji się wybrać.


Tytuł: Odp: koleje cukrowni Leśmierz
Wiadomość wysłana przez: Atterdag on 01 Grudzień 2010, 21:59:43
Wiedzieć gdzie szukać to podstawa.

A jeżeli jest na WIGówkach to może jest i na wcześniejszych mapach? Zaraz przerzucę. Porównanie z M-blattami pozwoliłoby nam dookreślić okres budowy - jeżeli na nich linia się nie znalazła, a na polskich już jest.


Tytuł: Odp: koleje cukrowni Leśmierz
Wiadomość wysłana przez: 2xm on 01 Grudzień 2010, 22:27:06
To w takim razie to, co znalazłem przy opisie zasobów AP:
Cytuj
Łowickie Zakłady Przemysłowe Cukrownia i Rafineria "Irena" w Łyszkowicach
...
Cukrownia posiadała też własną kolejkę dojazdowa do Domaniewic i Czerniewa (ok. 50 km torów), wybudowaną w latach 1920-1941 i umożliwiającą transport z pobliskimi majątkami i gospodarstwami.
...
Zawartość: Protokoły oszacowania majątku zakładów (odpisy z rejestru handlowego, akty notarialne, spisy zdawczo-odbiorcze maszyn i urządzeń, sprawy sądowe) 1927 - 1941, 1945 - 1948 - sygn. 1 - 9, 20, 27 - 35, 66; sprawy budowy kolejki wąskotorowej z cukrowni 1931 - 1946 - sygn. 13 - 16; statystyka przemysłowa, preliminarze i bilanse budżetowe, dokumentacja finansowo-gospodarcza, inwentaryzacja i remanenty 1940 - 1949 - sygn. 17 - 19, 21 - 26, 36 - 65, 67 - 76; wykazy plantatorów i pracowników, sprawy osobowe zatrudnionych 1945 - 1948 - sygn. 77 - 100; plany i projekty techniczne budynków gospodarczych i mieszkalnych, rysunki techniczne maszyn i urządzeń 1905, 1928 - 1950 - sygn. 101 - 121; listy płacy 1939 - 1949 - sygn. 122 - 238.
Linia do Domaniewic powstała jako pierwsza (czyli rok 1920). Dalszy odcinek mógł powstać w ramach modernizacji zakładu po zmianie właściciela, albo nawet "za Niemca" (i dlatego nie znalazł się na żadnych przedwojennych mapach)...
Ciekawe, że notka wspomina o Czerniewie. Jedyny Czerniew w okolicy to już rejon Kiernozi... Zresztą teoretycznie przez Chruślin - Walewice - Sobotę - Jackowice byłoby ok. 50 km ;).


Tytuł: Odp: koleje cukrowni Leśmierz
Wiadomość wysłana przez: Atterdag on 01 Grudzień 2010, 23:43:32
Niemiecka mapa z 1944 roku nie pokazuje tego połączenia. Ciekawa rzecz biorąc pod uwagę iż na wcześniejszej WIGówce ono jest. Chociaż kolejki cukrownicze i w ogóle wąskotorowe często zwijano i rozwijano wedle potrzeb.

O, ciekawiej. WIG z lat 30tych również nie wskazuje tego połączenia. Aczkolwiek pokazuje linię cukrowni Leśmierz i cukrowni Młynów.

Można by zatem domniemywać iż powstało ono już w okresie powojennym...


Tytuł: Odp: koleje cukrowni Leśmierz
Wiadomość wysłana przez: Ariel Ciechański on 21 Styczeń 2011, 16:16:35
Linia do Domaniewic powstała jako pierwsza (czyli rok 1920). Dalszy odcinek mógł powstać w ramach modernizacji zakładu po zmianie właściciela, albo nawet "za Niemca" (i dlatego nie znalazł się na żadnych przedwojennych mapach)...
Ciekawe, że notka wspomina o Czerniewie. Jedyny Czerniew w okolicy to już rejon Kiernozi... Zresztą teoretycznie przez Chruślin - Walewice - Sobotę - Jackowice byłoby ok. 50 km ;).

Dokładniej ujmując linia Łyszkowice - Domaniewice powstała w latach 1920-21. W 1940 r. wybudowano połączenie Krempa (Domaniewice) - Piotrowice. W tej miejscowości istniała już linia prowadząca z Młynowa do stacji PKP w Jackowicach. W momencie połączenia prawdopodobnie odcięto odcinek odcinek prowadzący z majątku Walewice do Młynowa. W 1941 r. został uruchomiony odcinek z Jackowic do Czerniewa (tak, tak, tego koło Kiernozi Marku). W 1949 r. sieć znów została podzielona. Odcinek Łyszkowice - Domaniewice - Lisowice przekazano cukrowni Dobrzelin, a Lisowice - Piotrowice cukrowni Leśmierz wraz odcinkiem Piotowice - Walewice - Bogoroia Górna. Tory od Bogorii Górnej  do Jackowic i dalej do Czerniewa przejęła cukrownia w Dobrzelinie, prawdopodobnie łącząc go z własną siecią. Nie znalazła też dotychczas potwierdzenia informacja B. Pokoropińskiego, o przejęciu kolejki łyszkowicką laktozę...
Tyle wynika z mojego doktoratu, nad którym obecnie siedzę...


Tytuł: Odp: koleje cukrowni Leśmierz
Wiadomość wysłana przez: 2xm on 21 Styczeń 2011, 23:17:49
Dzięki za informacje. Mam nadzieję, że będzie można przeczytać coś jeszcze na ten temat ;).
Mógłbyś ewentualnie podać daty likwidacji poszczególnych odcinków?
Lisowic w okolicy nie znalazłem. Są za to Lisiewice (koło Chruślina). Rozumiem, że to o nie chodzi.
Swoją drogą ciekawy sposób podziału sieci...


Tytuł: Odp: koleje cukrowni Leśmierz
Wiadomość wysłana przez: Ariel Ciechański on 04 Luty 2011, 17:00:09
Z tym ogólnie jest kiepsko - na podstawie map można się tylko wstrzeliwać mniejwięcej w dziesięciolecia...


Tytuł: Odp: koleje cukrowni Leśmierz
Wiadomość wysłana przez: 2xm on 22 Kwiecień 2011, 15:35:54
W kwietniowym numerze "Ziemi Łódzkiej" jest artykuł poświęcony łyszkowickiej cukrowni (i temu, co było potem). Znalazło się nawet zdjęcie z pracownikami na tle HF-ki (sądząc po drugim planie to pasowałaby stacja Domaniewice... lub jakakolwiek inna styczna na dowolnej kolejce ;) ). Ogólnie o kolejce wzmianka (że zbudowano ją w 1920 r, że do Domaniewic a w latach '40 dalej przez Walewice, Sobotę, Jackowice, Czerniew do Piotrowic - cała trasa 43 km).

PS.
Na następnej stronie jest artykuł na temat Tramwaju parowego do Ozorkowa.


Tytuł: Odp: koleje cukrowni Leśmierz
Wiadomość wysłana przez: Wądzio on 22 Kwiecień 2011, 19:30:16
http://www.ziemia.lodzkie.pl/wps/wcm/lodzkie/pliki/ziemia_lodzka/archiwum2011/zl_117_wnetrze.pdf (http://www.ziemia.lodzkie.pl/wps/wcm/lodzkie/pliki/ziemia_lodzka/archiwum2011/zl_117_wnetrze.pdf) str 20-21.  str. 22 o tramwaju


Tytuł: Odp: koleje cukrowni Leśmierz
Wiadomość wysłana przez: adam240386 on 31 Grudzień 2014, 16:49:48
A ja mam z kolei takie pytanie:
Do Leśmierza docierała bocznica kolejki wąskotorowej Krośniewice-Ozorków odgałęziająca się w Sierpowie (do dziś pozostał tam mostek nad lokalną rzeczką). Czy bocznia tejże linii Kujawskich Kolei Wąskotorowych miała połączenie z systemem wąskotorówek, o których piszecie? Bo z jednych z map wynika, że od Sierpowa przez Leśmierz można było ongiś dotrzeć aż do Jackowic (stacja kolei normalnotorowej)
Dzięki za info


Tytuł: Odp: koleje cukrowni Leśmierz
Wiadomość wysłana przez: Ariel Ciechański on 31 Grudzień 2014, 16:59:10
Było połączenie, z tym że po przekuciu KKD na 750 mm odcinek cukrownia-Sierpów był trójszynowy i miał oba prześwity tj. 600 i 750 mm.


Tytuł: Odp: koleje cukrowni Leśmierz
Wiadomość wysłana przez: 2xm on 27 Marzec 2016, 23:40:33
Na Fotopolska.eu (http://fotopolska.eu/779696,foto.html) jest zdjęcie uszkodzonego po kampanii 1939 mostu kolejki na Bzurze w Sobocie.
(http://fotopolska.eu/foto/m/779/779696.jpg) (http://fotopolska.eu/foto/779/779696.jpg)

Przy okazji chciałbym rozgrzebać trochę temat, ale o tym za chwilę.

[Edyta] Coś się spsuło i nie mogę wysłać posta.


Tytuł: Odp: koleje cukrowni Leśmierz
Wiadomość wysłana przez: 2xm on 28 Marzec 2016, 01:45:20
Jakiś czas temu trafiłem na fragment tomiku 5 "Piątek" z cyklu "Między Piątkiem a Sobotą" (http://www.ksiezy-mlyn.com.pl/oferta.php?groupid=&idk=72). Jest tam kilka wzmianek o kolejce.
Cytuj
Właściciel  Soboty  Stefan  Stokowski,  zaraz  po  odzyskaniu  niepodległości Polski po I wojnie światowej własnym kosztem zbudował kolejkę wąskotorową do stacji Jackowice.

Cytuj
Dwa  kilometry  w  kierunku  południowym  od  Piątku  istniała  cukrownia  „Młynów”,  która  w  1923  r.  uruchomiła  swą kolejkę wąskotorową przez Piątek w kierunku Soboty.41 42
W 1925 r. zbudowano przed Sobotą dwa mosty kolejkowe, jeden przez duży dół, a drugi przez Bzurę, dzięki czemu kolejka ta stanowiła nie tylko połączenie między Piątkiem i Sobotą, ale także umożliwiła transport cukru do stacji kolejowej Jackowice, po torach kolejki Stefana Stokowskiego z Soboty.43

41 Słownik geograficzny t. VIII s. 64.
42 Joanna Giżejewska, Małych miasteczek wczoraj, dziś, może jutro..., „Mazowsze”, 1995, nr 6/2/95.
43  Archiwum Państwowe m. st. Warszawy Oddział w Łowiczu – akt notarialny Zygmunta Wasiutyńskiego z Warszawy rep. 535/1924.

Właściwie temat odłożyłem, ale przypomniał mi o nim Album bocznic by Ksiezyc_nad_gieesem (http://750mm.pl/index.php?topic=2987.msg75897#msg75897). Jest tam bocznica do punktu przeładunkowego "wąskotorówki Jackowice - Piątek", której właścicielem jest Wiktor Przegaliński, właściciel majątku Sobota (dawniej Stefan Stokowski). Co ciekawe, według "Albumu..." bocznicę tę rozebrano w 1935 roku (skan fragmentu w załączniku).

W sumie jeszcze ciekawszych informacji dostarczył niezastąpiony Geoportal. Otóż gdy się odsłucha nagranie od tyłu, słychać strzały... Wróć, gdy włączy się cieniowanie, widać wyraźnie, że zaznaczona na mapach WIG linia wychodząca z Soboty na zachód najwyraźniej nie kończyła się zaraz za drogą w kierunku Przezwisk, lecz miała swój dalszy ciąg. Sądząc po nasypach biegła dalej w kierunku Bzury, następnie na zachód wzdłuż rzeki. Po jakichś 1,5 km skręcała na południe, przecinała Bzurę, po czym kierowała się ponownie na zachód w kierunku majątku Borów (należącego do Władysława Grabskiego) i dalej (dokąd?). Link dla chcących sobie obejrzeć: Naduś (http://mapy.geoportal.gov.pl/imap/?locale=pl&gui=new&sessionID=2497090)


Tytuł: Odp: koleje cukrowni Leśmierz
Wiadomość wysłana przez: ksiezyc_nad_gieesem on 28 Marzec 2016, 12:25:20
Wywołany do tablicy zlustrowałem pana Skowskiego.
Kwity znalazłem następujące:
(http://s11.postimg.org/r4r1doe7n/piatek.jpg)
(http://s11.postimg.org/fgwzj4p2r/sobota.jpg)
(http://s11.postimg.org/4ilq0y0hf/niedziela.jpg)
A inflacja ówcześnie kwitła.

Pozdrawiam serdecznie i inflacyjnie.

ksiezyc_nad_gieesem ...