Świat kolejek wąskotorowych

CZYNNE => Żuławska Kolej Dojazdowa => Wątek zaczęty przez: 2xm on 14 Kwiecień 2012, 18:09:20



Tytuł: Cukrownia Lisewo
Wiadomość wysłana przez: 2xm on 14 Kwiecień 2012, 18:09:20
Jakiś czas temu trafiłem w Atlas zur Zeitschrift für Bauwesen z 1919 r. (http://opus.kobv.de/zlb/volltexte/2010/9240/pdf/ZfB_1919_Atlas.pdf) na bardzo ciekawy rysunek dotyczący projektu poszerzenia koryta Wisły w związku z odcięciem Nogatu (opis do projektu w zeszycie 7-9/1919 ZfB (http://opus.kobv.de/zlb/volltexte/2010/9237/pdf/ZfB_1919_07-09.pdf)). Plan przedstawia przesunięcie wałów i przedłużenie tczewskich mostów, ale co najważniejsze pokazuje układ torów normalnych i wąskich cukrowni w Lisewie przed rozpoczęciem inwestycji.

(https://lh5.googleusercontent.com/-KlIwIy8ff5w/T4manc5a_7I/AAAAAAAAFRg/zHUKH0Q8Svk/s930/Lisewo%2520ZfB%25201919.JPG?gl=PL) (http://www.ruciane-nida.org/kmk/download.php?id=3222)

Prace rozpoczęto na podstawie ustawy z 20 lipca 1910 r. W pierwszej kolejności wykonano nowe przyczółki i filary mostów - bez przerywania ruchu. W tym celu przewidziane początkowo dwie pary przęseł o długości 118 m zastąpiono trzema parami po 78,82 m. Ruch pociągów odbywał się po nasypie równolegle do placu budowy, zaś pojazdy drogowe korzystały z tymczasowej rampy. Filary wykonano przy użyciu kesonów, dwie ostatnie pary przęseł zmontowano na miejscu, zaś przylegające do starego mostu wykonano obok i nasunięto w nocy 16/17 listopada 1913 r. Powtarzające się w 1913 r. powodzie uniemożliwiły pozyskanie materiału na nowe nasypy dojazdowe do mostu drogowego. W związku z tym po uzyskaniu przejezdności nowej części mostu ruch skierowano na rampę po północnej stronie mostu kolejowego, przecinając w jednym poziomie tory.

W tym samym okresie rozpoczęto prace przy przesuwaniu wałów przeciwpowodziowych. Oznaczało to konieczność przesunięcia drogi i kolejki oraz wykupienia gruntów cukrowni. Proces wywłaszczeniowy ciągnął się dość długo ponieważ dotyczył również gruntów, na których zlokalizowany był zakład. Jak widać na planie nowe wały pochłonęły większość placów składowych, jedne spławiaki i niemal cały układ wąskotorowy. Ostatecznie cukrownia po kampanii 1912/13 została zlikwidowana.

(https://lh3.googleusercontent.com/-TcYs0FqAiXs/T4mamic7yLI/AAAAAAAAFRs/wZCNieMh5Y4/s930/Lisewo%20Google.JPG?gl=PL) (https://lh3.googleusercontent.com/-TcYs0FqAiXs/T4mamic7yLI/AAAAAAAAFRs/wZCNieMh5Y4/s1954/Lisewo%20Google.JPG?gl=PL)

Cukrownia w Lisewie powstała w latach 70 XIX w. i już przed powstaniem kolejki wąskotorowej miała bocznicę normalnotorową. Jak widać na planie odchodziła ona od Ostbahnu od strony Tczewa i schodziła z wału za pomocą zakosu. Poszczególne tory na terenie zakładu połączone były obrotnicami wagonowymi, co wskazuje, że do końca istnienia cukrowni na normalnym torze stosowano trakcję konną. Niestety na planie nie rozróżniono graficznie torów normalnych, wąskich i splotów. Można się jednak domyślać, że pod wiaduktem (pierwotnie drogowym) tor biegł w splocie, po czym odchodził na obrotnicę, z której odbywał się wjazd na tor z wagą wagonową i pozostałe tory w północnej części zakładu. W ramach przebudowy zaprojektowano nowy przebieg bocznicy normalnotorowej, jednak zapewne planów tych nie zrealizowano.

Układ wąskotorowy jest zdecydowanie bardziej rozbudowany i obejmuje system torów na zachód i południe od budynku głównego. Jak widać w jego skład wchodziła dwustanowiskowa parowozownia, waga wagonowa i tory przy spławiakach oraz na placach składowych, przy czym część z nich mogła mieć 3 szyny. Większość z torów musiała zostać rozebrana w trakcie przesuwania wałów. Przełożenia wymagał również tor linii Lisewo - Pogorzała - Kałdowo. W efekcie uzyskał on przebieg zachowany do końca istnienia linii. Zastanawia przebieg granicy pola wskazujący, że po przełożeniu linii zachowano możliwość wjazdu na pozostawioną część torów dawnej cukrowni. Tory te nie znalazły się jednak na późniejszych mapach.

(https://lh6.googleusercontent.com/-BFFh3YiHEtg/T4maoT4jQTI/AAAAAAAAFRk/-sjtZSmxXy0/s953/Dirschau%25201910.jpg?gl=PL) (https://lh6.googleusercontent.com/-w9f_qbaN-Do/T4mapYO_SaI/AAAAAAAAFRo/-bjeAZXXA5c/s953/Dirschau%25201940.jpg?gl=PL)
 




Tytuł: Odp: Cukrownia Lisewo
Wiadomość wysłana przez: feyg on 08 Kwiecień 2019, 17:51:15
Ciekawostka na temat Lisewa z "Amtsblatt der Königlichen Regierung zu Danzig" z 15 kwietnia 1899,  nr 12/1899, poz nr 212.


Tytuł: Odp: Cukrownia Lisewo
Wiadomość wysłana przez: dobrzyn on 11 Kwiecień 2019, 06:09:06
A może kolega przybliżyć treść? Po krzyżaku nie każdy rozumie ;-)


Tytuł: Odp: Cukrownia Lisewo
Wiadomość wysłana przez: feyg on 24 Kwiecień 2019, 20:07:09
A może kolega przybliżyć treść? Po krzyżaku nie każdy rozumie ;-)
Przepraszam, że to tak długo trwało (mam nadzieję, że udało mi się to w miarę wiernie przetłumaczyć):

1 kwietnia tego roku publiczna ładownia w Liessau koło Dirschau zostanie przekształcona w stację towarową i zyska uprawnienie do niezależnej ekspedycji przesyłek ekspresowych i towarowych oraz towarów w wagonach towarowych, mięsa i żywych zwierząt i zostanie wprowadzona do taryfy grupowej I pod nazwą „Liessau in Westpreussen” (okręgi kolejowe Bromberg, Danzig i Koenigsberg w Prusach, państwowe taryfy przeładunkowe z tą grupą oraz w ruchu towarowym Oldenbursko-Wschodnioniemiecko-Berlińsko-Szczecińskim, a także w państwowej taryfie kolejowej przewozu zwierząt uwzględnią [tę zmianę].
Odbiór i dostawa pojazdów i materiałów wybuchowych pozostają wyłączone.
Do czasu wydania dodatków [aktualizujących] taryfę obliczenie frachtu za odległość z Dirschau będzie oparte na dopłacie za 3 km.
Opłaty transferowe przewidziane dla transportu między Dirschau i Liessau w taryfie grupowej 1, strona 21/22 przestaną obowiązywać od 1 kwietnia tego roku.

Gdańsk dnia 14 marca 1899
Królewska Dyrekcja Kolejowa