buko
Czytelnik
Dugo toru:: 9 m
 W terenie
|
 |
« : 09 Sierpnia 2008, 17:08:26 » |
0
|
Od dwóch lat nasze stowarzyszenie zajmuje sie unikatowymi na Pomorzu kopalniami głębinowymi węgla brunatnego. Istniała tutaj w okresie międzywojennym linia kolejki wąskotorowej przewożącej wegiel z niemieckich kopalń (miejscowośc Piła-Młyn, gmina Gostycyn, powiat tucholski) do pobliskiego Gostycyna (około 6 km) gdzie przeładowywano towar na normalnotorową. Jeżdziły tutaj w roku 1920 2 lokomotywki, ale wiemy tylko że każda miała moc kotła 40 PS (KM). Czy ktoś potrafiłby okreslić na tej podstawie jakie mogłyby to być lokomotywki - chodzi o parowe. Jeśli ktos mógłby pomóc to proszę o info. Jesli macie jakieś informacje na temat tej trasy to też mile widziane :-). Każda informacja lub hipoteza cenna, gdyż nie jesteśmy fachowcami w tych sprawach. Mogę też podać wymiary szyny bo w trakcie badań odkopaliśmy kawałek torowiska. Szczegóły na temat tegorocznych badań archeologicznych i historii kopalń tutaj. Pozdrawiam. |
|
|
|
|
Zapisane
|
|
|
|
Marek Sz
SGKW
Dugo toru:: 321 m
W terenie
|
|
« Odpowiedz #1 : 11 Sierpnia 2008, 13:42:50 » |
0
|
Od dwóch lat nasze stowarzyszenie zajmuje sie unikatowymi na Pomorzu kopalniami głębinowymi węgla brunatnego. Istniała tutaj w okresie międzywojennym linia kolejki wąskotorowej przewożącej wegiel z niemieckich kopalń (miejscowośc Piła-Młyn, gmina Gostycyn, powiat tucholski) do pobliskiego Gostycyna (około 6 km) gdzie przeładowywano towar na normalnotorową. Jeżdziły tutaj w roku 1920 2 lokomotywki, ale wiemy tylko że każda miała moc kotła 40 PS (KM). Czy ktoś potrafiłby okreslić na tej podstawie jakie mogłyby to być lokomotywki - Raczej nie. W tym okresie takie lokomotywki budowało wielu producentów, a do tego dochodzi jeszcze bliskie w czasie sasiedztwo I WŚ i różnych zwiazanych z tym roszad taboru. Może jeśli znajdą się jakieś zdjęcia będzie można powiedzieć coś wiecej. Może coś się znajdzie w listach fabrycznych, ale potrzebna by była pełna i skrótowa nazwa tego przedsiewziecia z lat 20. |
|
|
|
|
Zapisane
|
|
|
|
buko
Czytelnik
Dugo toru:: 9 m
W terenie
|
|
« Odpowiedz #2 : 12 Sierpnia 2008, 00:20:03 » |
0
|
jeśli chodzi o szczegóły to firma niemiecka, która prowadziła wydobycie w tym okresie to Montangesellschaft m.b.H. z Katowic (do roku 1917), po 1917 firma Westpreussiche Bergbaugesellschaft z Gdańska (właściciel Wilhelm Kruger). Nazwa kopalń, które prowadziły sprzedaż to Montania i Olga (miejscowość może być pisana Gostoczyn, Gostyczyn lub Liebenau). Całość produkcji szła za granicę (Prusy, jest też informacja, że do Berlina - węgiel sprzedawano pod nazwą Gostoczyner Braunkohle). Lokomotywki w 1920 roku pracowały prawdopodobnie od kilku lat gdyż zmienił się tylko właściciel, a cała kopalnia została zakupiona przez nowego. Jeśli będą potrzebne inne informacje to dajcie znać. Gdyby udało się po listach przewozowych sprawdzić to byłoby great. My generalnie do takich materiałów nie mamy dostępu. Posiadamy natomiast pismo z 18.01.1921 roku z Dyrekcji kolei państwowych w Gdańsku do Ministerstwa Kolei Żelaznych Wydział Ruchu Towarowego w warszawie z informacją, że "zapotrzebowanie na węglarki pod przewóz węgla brunatnego dla Kopalni Olga w Gostoczynie pokrywane są w całości, pomimo niejednokrotnych trudności..." itd. Chodzi tutaj jednak chyba o kolej normalnotorową i wyjaśnienie Dyrekcji w Gdańsku, że starają się jak mogą, aby wspomniany węgiel odbierać na bieżąco z rampy przeładunkowej i "pchać" dalej.
Pozdrawiam i dzieki za zainteresowanie tematem z prośbą o więcej. :-).
|
|
|
|
|
Zapisane
|
|
|
|
Marek Sz
SGKW
Dugo toru:: 321 m
W terenie
|
|
« Odpowiedz #3 : 13 Sierpnia 2008, 15:01:40 » |
0
|
jeśli chodzi o szczegóły to firma niemiecka, która prowadziła wydobycie w tym okresie to Montangesellschaft m.b.H. z Katowic (do roku 1917), A nie Montanagesellschaft? Bo istnieje w K-cach firma Montana mające dosć długą tradycję i związki z kolejami wask. które prowadziły sprzedaż to Montania i Olga A nie Montana? Na pewno Montania? Jak dotychczas nic nie znalazłem. Czy są znane jakieś dokłądniejsze informacje o kolejce - ilosć taboru, zaplecze, ukłądy torowe? |
|
|
|
|
Zapisane
|
|
|
|
|
Kajetan
|
|
« Odpowiedz #4 : 13 Sierpnia 2008, 15:10:30 » |
0
|
 Niestety. To zdjecie (wziete ze strony BUKO) sugeruje ze nie. |
|
|
|
|
Zapisane
|
|
|
|
buko
Czytelnik
Dugo toru:: 9 m
W terenie
|
|
« Odpowiedz #5 : 14 Sierpnia 2008, 00:46:15 » |
0
|
Sprawdziłem w materiałach archiwalnych i wszędzie piszą Montangesellschaft, a kopalnie na pewno nazywały się Montania i Olga (co zresztą widać na załączonym obrazku z naszej strony). Jeśli chodzi o dane dotyczące taboru itd. to właśnie za Waszym uprzejmym pośrednictwem chcemy coś znaleźć. Mamy tylko info, że jeździły dwie lokomotywki parowe o mocy 40 PS każda, fragment zdjęcia z widocznym torowiskiem (dwutorowe) oraz odkopany fragment szyny w trakcie badań archeologicznych w tym roku. Generalnie sprawa bardzo słabo rozpoznana, więc jeśli ktoś w swoich zasobach posiadałby jakiekolwiek informacje to byłby to punkt wyjścia do dalszych badań i poszukiwań. Pamiętajmy, że nie chodzi o miasto Piła, tylko Piła (lub Piła-Młyn, niem. Pillamuhle) w woj. kujawsko-pomorskim, powiat tucholski, gmina Gostycyn (kiedyś administracyjnie po I WŚ należało to do Województwa Pomorskiego z siedzibą w Toruniu, a przed IWŚ był to zabór pruski).
Pozdrawiam i nadal proszę o pomoc. Sprawa do rozpracowania :-).
|
|
|
|
|
Zapisane
|
|
|
|
buko
Czytelnik
Dugo toru:: 9 m
W terenie
|
|
« Odpowiedz #6 : 04 Wrzenia 2008, 22:44:53 » |
0
|
ostatnia informacja - kolejka powstała w roku 1918 a wybudowała ją wraz z rampą przeładunkową w pobliskim Gostycynie (kiedyś Liebenau, Gostyczyn, Gostoczyn) na dworcu normalnotorowym firma Westpreussische Bergbau-Gesellschaft m.b.H. z siedzibą w Gdańsku (właściciel Wilhelm Kruger). Jeśli na coś wpadniecie to dajcie znać.
|
|
|
|
|
Zapisane
|
|
|
|
buko
Czytelnik
Dugo toru:: 9 m
W terenie
|
|
« Odpowiedz #7 : 12 Listopada 2008, 13:07:23 » |
0
|
Firma Montangesselschaft, która wydobywała węgiel z naszych kopalń miała siedzibę w Katowicach, więc podejrzewam, że Montanagesselschatf jest tą samą firmą - może zakradł się gdzieś w przeszłości błąd w pisowni. jesli macie dojście do spraw kolejowych tej firmy to sprawdźcie czy operowała też w rejonie Tucholi (Gostyczyn - Piła-Młyn). Zarządzającym kopalnią w tym okresie był Robert Tornow (nadsztygar). może coś będzie w listach przewozowych o których wspominaliście w poprzednich postach.
pozdrawiam i czekam na pomoc.
|
|
|
|
|
Zapisane
|
|
|
|
buko
Czytelnik
Dugo toru:: 9 m
W terenie
|
|
« Odpowiedz #8 : 06 Grudnia 2009, 01:38:12 » |
0
|
rozstaw szyn 780mm, wysokość toru 70mm na podkładach drewnianych. Wagoniki do transportu węgla o ładowności 3 tony, lokomotywa 40KM. Coś podobnego po Polsce jeździło?
|
|
|
|
|
Zapisane
|
|
|
|
|
Phinek
Go
|
|
« Odpowiedz #9 : 06 Grudnia 2009, 02:16:12 » |
0
|
a
|
|
|
|
« Ostatnia zmiana: 12 Stycznia 2011, 13:13:32 wysane przez Phinek »
|
Zapisane
|
|
|
|
|
2xm
|
|
« Odpowiedz #10 : 06 Grudnia 2009, 04:57:20 » |
0
|
rozstaw szyn 780mm Ten sam rozstaw stosowała cukrownia Cedry Wielkie na Żuławach: http://750mm.pl/viewtopic.php?t=2702&postdays=0&postorder=asc&start=75Dodatkowo na sieci późniejszych Gdańskich KD w latach 1905-1915/16 istniały skrzyżowania z kolejką cukrowni Cedry Wielkie o dość egzotycznym rozstawie 780 mm. Skrzyżowania te były min. w Giemlicach (2 szt.) oraz w Cedrach Wielkich na terenie cukrowni.
Oczywiście podpierałem się artykułami Pana R. Witkowskiego. Autor wspomnianych artykułów pisze ponadto: Tą dziwną szerokość toru prawdopodobnie wybrała firma Schichau z Elbląga, która dostarczyła materiał do budowy, a później pośredniczyła w zamawianiu taboru. [...] pierwsze dwa parowozy Bn2t (Hagans 241 i 242) dostarczono dopiero w 1891 r. [...] Na wszystkich trasach ułożono lekkie szyny o wysokości 7 cm i ciężarze 10 kg/mb, które były przytwierdzone do drewnianych podkładów. [...]Już jesienią 1916 r. cukrownia Cedry Wlk. ogłosiła swoją upadłość a wiosną 1917 r. - wobec wzmożonych potrzeb wojennych - wagony i lokomotywy zostały przekazane dowódcy kolei polowych. Wtedy rozebrano tor kolejki 780 mm na odcinkach wokół cukrowni, a pozostały 14-kilometrowy odcinek Steblewo - Pszczółki przejęła cukrownia w Sobowidzu. Co z tego wynika? - Może wynikać niewiele, może trop do Schichaua, a może... :wink: Szerokość 780 mm jest bardzo nietypowa - to jedyne znane mi przypadki jej zastosowania. Mam pytanie: Czy orientujesz się, do którego roku funkcjonowała kolejka? Przejrzałem mapy WIG (najstarsza z 1933 r.) i na żadnej kolejka nie jest zaznaczona. Jest natomiast zaznaczona kop. Olga. |
|
|
|
|
Zapisane
|
Podejrzewam, że u źródła tej wiadomości kryje się czyjaś kpina, bardziej lubiana w Polsce niż uznanie dla prób postępu (...).
|
|
|
buko
Czytelnik
Dugo toru:: 9 m
W terenie
|
|
« Odpowiedz #11 : 06 Grudnia 2009, 22:33:40 » |
0
|
Dane, które podałem nie pochodza z pomiarów a z dokumentu, który udało się odnaleźć (pismo właściciela do urzędu z informacją o kolejce i podanych wymiarach). Właścicielem linii obsługującej kopalnię był niemiec i przedsiębiorca z Gdańska. Kolejka na pewno funkcjonowała w latach 19xx do 1921 - 22. Niestety na starych WIGówkach nie jest wrysowana linia. Udało mi się znaleźć stare zdjęcie z Gostycyna na którym są widoczne szyny kolejowe, które biegną przez wieś. Nic więcej nie wiadomo na chwilę obecną.
|
|
|
|
|
Zapisane
|
|
|
|
|
Phinek
Go
|
|
« Odpowiedz #12 : 06 Grudnia 2009, 22:37:12 » |
0
|
a
|
|
|
|
« Ostatnia zmiana: 12 Stycznia 2011, 13:12:52 wysane przez Phinek »
|
Zapisane
|
|
|
|
buko
Czytelnik
Dugo toru:: 9 m
W terenie
|
|
« Odpowiedz #13 : 06 Grudnia 2009, 23:09:32 » |
0
|
dotarliśmy też do listy zamówień jednej z lokomotyw 40KM. Zamówienie złożył poprzedni właściciel pierwszej z kopalń J.Bukofzer. Nie wiem czy ta lokomotywka trafiła na miejsce, czy może była wykorzystana w jego firmie niemieckiej, ale jest to też pewien trop zwłaszcza, że zgadza się moc 40KM, która występuje w kilku dokumentach z naszych kopalń w okresie późniejszym, ale rozstaw już nie. Dane poniżej:
Märkische Lokomotivfabrik, Berlin-Schlachtensee
Orenstein & Koppel AG, Berlin
EKB FNr. Bj. Typ Bauart Spur geliefert Empfänger/Verbleib
D 1392 1904 40 PS Bt 600 .07.1904 Altenburger Kohlenwerke J. Bukofzer GmbH
Nie wiem też co oznacza: "Holzlowrys 3 ton." w dokumencie niemieckim - wydaje mi się, że rodzaj taboru?
|
|
|
|
|
Zapisane
|
|
|
|
|
i... Rp 1:
