Płochocin. Leszno.

[Jacek 83218]

Po zobaczeniu na forum wątku o kolejce cukrowni Guzów, zaczęło mnie zastanawiać co pozostało jeszcze z 2 pobliskich w zasadzie kolejek cukrowni: Płochocin i Michałów (Leszno).
Może ktoś z Was ma jakieś mapy na których jest zaznaczony przebieg tych kolejek?

[2xm]

Przebieg jest oczywiście zaznaczony na mapach WIG:
Żyrardów
Modlin

O Józefowie był krótki artykuł w "Stalowych Szlakach" 2/99.
Biorąc pod uwagę datę rozbiórki nie sądzę aby wiele po tej kolejce pozostało.

Na temat Michałowa był z kolei artykuł w numerze 1-2/2001, którego niestety nie posiadam .
Wzmiankę znalazłem również tutaj:
http://www.gminaleszno.pl/index.php?kategoria=26#1508

Staraniem i nakładami właścicieli cukrowni zbudowano również16 km torów kolejki wąskotorowej, które połączyły  cukrownię ze stacją kolejową w Błoniu oraz majątki: Pilaszków, Pogroszew i Zaborów. W majątkach tych uprawiano buraki cukrowe na dużych obszarach. Tory te zbudowano po 1920 roku, czyli po odzyskaniu niepodległości. W tym okresie likwidowano ten rodzaj transportu w wielu obiektach wojskowych (forty) i można było, po niskich cenach, zakupić tory oraz sprzęt. Z zapisów wynika, że w 1938 roku cukrownia dysponowała trzema parowozami i 77 wagonikami. Transport ten zlikwidowano całkowicie w latach 1975 - 1980, co oznacza, że służba kolejki trwała ponad pół wieku.

Oczywiście nie jest to jakieś szczególnie precyzyjne źródło.

Korzystając z WIGówek da się prześledzić przebieg na Geoportalu (częściowo po działkach, częściowo są to jakieś miedze czy polne drogi). Jednym z reliktów może być mostek nad Utratą (Mapa). W Błoniu też chyba pozostały pewne pamiątki (Mapa i Mapa).

[Jacek 83218]

Dzięki za mapy, (stronę o cukrowni Leszno/Michałów znam) postaram się jeszcze dotrzeć do tych artykułów.
MoĹźe uda mi się coś odszukać, liczę głównie na pozostałości po Michałowskiej wąskotorĂłwce, bo raz została zlikwidowana nie aĹź tak dawno temu po 30 - 35 latach coś jeszcze moĹźe być widoczne, (vide GuzĂłw) a dwa - bardziej osobisty powĂłd - ocierała się o OĹźarĂłw Maz., w ktĂłrym coraz częściej bywam i los moĹźe mnie z tym miejscem złączyć na stałe  

Zajrzałem jeszcze na google earth i znalazłem takie oto zdjęcie
http://commondatastorage.googleapis.com/static.panoramio.com/photos/original/35585720.jpg
Dokładna lokalizacja http://www.zumi.pl/Wpisz czego szukasz,woj.%20Mazowieckie_Bia%B3uty,,20.606324,52.2164894,2,1,namapie.html?cId=9202839d00f14300000e000900005e3100d74bfa6467b0bf&sId=&moreCities=1
To niedaleko owego mostku.
A nieco bardziej na północ w samych Białutach.
http://commondatastorage.googleapis.com/static.panoramio.com/photos/original/35585732.jpg

Tak tak. Te spękania to ślady po szynach.

BTW.
Kiedy zlikwidowano kolejkę Józefowa?
EDIT Czy ja dobrze widzę normalnotorową łącznicę Płochocin - Pruszków? Myślałem że tam jest tylko bocznica do nieukończonej elektrowni w Mosznej.

[2xm]

Gdy budowano cukrownię w Józefowie (1865-66) najbliższą stacją był Pruszków i dlatego w 1874 powstała bocznica w tym właśnie kierunku, obsługiwana przez DŻWW. Połączenie ze stacją w Płochocinie uzyskano dopiero w 1913 roku. W okresie międzywojennym odcinek do Pruszkowa nie był używany. Skorzystano z niego dopiero pod koniec i tuż po wojnie (gdy linia Warszawa-Sochaczew była przekuta na tor szeroki).
Sieć kolei wąskotorowej 600mm zaczęto budować dopiero w 1925 roku. Początkowo do obsługi kolejki zakupiono 3 parowozy, z których 2 sprzedano w 1932 roku ze względu na zbyt duże naciski osiowe*. W zamian za to, kupiono lokomotywki spalinowe Deutz i O&K (w zależności od okresu było ich 3-5).
Cukrownia spłonęła w styczniu 1947 roku i na jej bazie powstał zakład produkujący glicerynę (kto zgadnie do czego?). Zbędna kolejka została rozebrana a szyny przekazano do Michałowa.

Wracając do bocznicy normalnotorowej - odcinek do Pruszkowa został zapewne po wojnie rozebrany (o czym mogą świadczyć stare mapy na Geoportalu). Później wykorzystano jego pozostałości przy budowie bocznicy do elektrociepłowni zmieniając przebieg tak, aby ominąć Józefów. Oczywiście to tylko moje domysły.

*Według protokołu ze stycznia 1946 r. 91% szyn było typu H60 (stan zły, do wymiany) a 90% podkładów - żelaznych (stan bardzo zły).

[marcin sds]

Numery "Stalowych Szlaków" z artykułami o wspominanych kolejkach można dostać na Allegro (ja tam kupiłem).
Jeśli chodzi o łącznicę Pruszków - Płochocin to w latach 89-91 miałem praktyki na stacji Pruszków, między innymi na nastawniach PR i PR1. W przeglądanych regulaminach technicznych i schematach stacji ta łącznica była wykazywana ale jaki był jej stan faktyczny nie wiem

[Jacek 83218]

No proszę, jak dobrze że założyłem ten wątek, powoli wiem coraz więcej o historii kolei w tych okolicach.
I przy okazji kolejna zapomniana linia do zbadania, chociaż jak tak porównałem mapę z google earth, to bocznica do elektrowni nie omija Józefowa, idzie identycznie jak na mapie, ale żeby było zabawniej, to google sugeruje że tor odgałęzia się od głównej linii w zupełnie innym miejscu niż jest to naprawdę. Raczej to błąd kartografów z gugla, albo nie...

[2xm]

Raczej w błąd nie wierzę. Chodzi o ten odcinek (Mapa). Jeśli powiększysz, włączysz Ortofotomapę i Dane katastralne zobaczysz pozostałości po linii kolejowej... Jeśli przyjrzysz się (na Googlach zdjęcia są chyba najlepsze, w Geoportalu linia na tym odcinku jest oznaczona jako trzytorowa) zobaczysz, że tor bocznicy biegł równolegle do linii głównej do samego Błonia. Oczywiście - połączenie przez Józefów i wyjazd w stronę Warszawy mógł funkcjonować równolegle. Bocznica do dawnej cukrowni (później zakładów spirytusowych) istniała cały czas.

[gajos]

Czy ja dobrze widzę na jednej z map, że tor z Piasków Królewskich szedł min. pod Kampinos oraz w odległe okolice Kazunia??
Może jakiś wspólny wypad archeologiczny w teren?

[Ptr]

A ja się zastanawiam co zostało ze szlaku, który kończy się tu:
http://maps.geoportal.gov.pl/webclient/Default.aspx?crs=EPSG%3A2180&bbox=601113.015625,493515.1171875,604953.640625,495286.9921875&variant=RASTER

[andrzej2110]

A Piaskami KrĂłlewskimi linia to KL Puszczy Kampinowski. Rozebrana jak prawie wszystkie KL.

[2xm]

Temat przewija się również Tutaj.

Może jakiś wspólny wypad archeologiczny w teren?

Kiedyś na wiosnę można by umówić się na rowerki

[Jacek 83218]

Dziś będąc w okolicy Błonia postanowiłem rozejrzeć się za resztkami kolejki Leszno - Błonie, oczywiście wiem że szukanie resztek nasypów na terenie miasta mijałoby się z celem, dlatego skupiłem się na mostkach które wskazał mi 2xm.
Mniejszy z mostków już nie istnieje, został zastąpiony kładką dla pieszych.

Przyczółki wyglądające karykaturalnie przy takiej kładce, wskazują jednak że kiedyś musiał tu być znacznie mocniejszy most.

Most nad Utratą zachował się w całkiem niezłym stanie

ciekawy sposób na ogrodzenie żeby nikt nie wlazł na niego.

dalej w lewo nie ma śladu po czymkolwiek, jest tylko zaorane pole.
Przejechałem jeszcze odcinek od mostu do cukrowni, próbując znaleźć kolejne ślady. Resztek szyn w asfalcie nie szukałem, droga jest tak dziurawa że nie wiadomo i tak który wybój spowodowany jest ich obecnością Nieco ciekawiej robi się koło Leszna, wzdłuż drogi widać fragmenty niskiego nasypu, zachował się nawet wskaźnik w6 i jakiś przepust. Niestety nie mam zdjęć (na razie), bo po prostu nie było gdzie tam zaparkować. Pobocza, polne dogi, pola, wszystko podmokłe i rozmiękłe. W okolicach cukrowni brak jakichkolwiek śladów.
Reszta zdjęć pod tym linkiem. https://picasaweb.google.com/105880870689733688288/KolejkaLesznoBOnie#
Jak będzie lepsza pogoda pewnie się wybiorę uzupełnić dane. Wygląda na to że większość torowisk do folwarków utrwaliła się w postaci polnych dróg.

[Jacek 83218]

Dziś przy okazji wycieczki do puszczy postanowiłem jeszcze raz przyjrzeć się resztkom po kolejce. Najciekawszą obok mostu pozostałością jest chyba ten wyraźny odcinek nasypu z wskaźnikiem, niestety nieczytelnym.


WskaĹşnik

Nasyp w stronę Leszna (w oddali widać pałac obok cukrowni)


Nasyp w stronę Błonia

[gajos]

W najbliższą sobotę, 10 marca zapraszam na cykliczną wycieczkę rowerową wzdłuż trasy zapomnianych kolei wąskotorowych na terenie Parku Kampinowskiego. W najbliższą sobotę przejeżdżamy szlakiem trzech kolejek:
1. Cukrownia Michałów wraz z bocznicami w okolicach Zaborówka
2. Kolej leśna 600mm między Granicą a Piaskami Królewskimi
3. Sochaczewska Kolej Muzealna od PiaskĂłw KrĂłlewskich do Sochaczewa.

W przypadku złej pogody wycieczka zostanie przełożona na inny termin.
W razie niekorzystnych zmian pogodowych w trakcie wycieczki, moĹźliwa jest korekta trasy.

Sprawny rower, drobne narzędzia, prowiant, bilet na przejazd KM oraz dobry humor każdy zapewnia we własnym zakresie
Mapy (takĹźe archiwalne) zapewniam ja.

7:45 zbiórka z rowerami na PKP Warszawa Śródmieście
7:58 planowy odjazd pociągu KM
8:34 wysiadka na PKP Błonie i początek wycieczki

Orientacyjna trasa przejazdu:

Wydarzenie na fejsie:
http://www.facebook.com/events/266493456762643/
Zapraszam i do zobaczenia

[Jacek 83218]

Niestety już wiem że się nie wybiorę dlatego liczę na fotki.
Sugeruję małą modyfikację trasy. Zamiast na Zaborówek proponuję pojechać na Białuty, Wąsy i Feliksów. To tamtędy prowadziło odgałęzienie kolejki od linii "głównej" Leszno - Błonie. No chyba że było jeszcze jedno właśnie na Zaborówek którego posiadane przeze mnie mapy nie uwzględniają.

[gajos]

Podałem przykładowo ten Zaborówek jako kierunek, oczywiście będę się starał jechać jak najbardziej "po torze".

[gajos]

No to czas na raport
Całą wyprawę i tropienie torowisk opierałem na specjalnym numerze Stalowych Szlaków poświęconym tej kolejce, oraz przedwojennym i współczesnym mapom.
Jeśli pomyliłem się w odczycie terenu lub opisie, to proszę o uwagi
Generalnie śladów i pamiątek jest więcej niż się wydawało i powszechnie wiadomo. Ale po kolei lub po kolejce jak kto woli:

Błonie, ten plac budowy to dawny przeładunek.


Brama wjazdowa na plac, którą otwierano na czas przejazdu kolejki (wg. relacji naocznego świadka, ale o nim za chwilę).


Torowisko, a obecnie ogródki działkowe. W ogrodzeniu są szyny które nie pochodziły z kolejki. Prawdopodobnie z zakładów na terenie miasta.


Przy okazji szwędania się przy płocie, zaczepił mnie człowiek ktĂłry okazał się właścicielem naroĹźnej działki tuĹź przy zielonej bramie. "A pewnie Ĺźe pamiętam kolejkę. Na mojej działce skręcała w stronę cmentarza. Jeszcze kamienie i gwoĹździe do szyn wybierałem. JeĹździłem nią wiele razy z Leszna bo wie pan, PKS to kiedyś słabo jeĹździł, to człowiek wsiadał i dojechał. Ale wolno jeĹździła i trzęsła. Kolejke z Wileńskiego teĹź pamiętam jak nie raz motorem do Zambrowa jeĹździłem". Oczywiście w bonusie pokazał mi  bramę wjazdową na plac i opisał przebieg linii lepiej niĹź stare mapy




"Gdzieś tu" tor mijał główną szosę i skręcał w prawo...




...by łagodnie skręcić na Leszno


Mijanka przy cegielni Błonie




Hak?


Pierwszy z dwóch zachowanych przejazdów na szosie Leszno - Błonie


Białuty. Żółta roślinność to mijanka na łuku.


Drugi widoczny przejazd, tym razem w wsi Białuty.


na parę chwil skręcamy z toru głównego i jedziemy odgałęzieniem na Pilaszków. Za około 2 km we wsi Białutki na chwilę po prawej stronie pokazuje się nasyp który skręca przez szosę i ucieka w pole w miejscu gdzie asfalt zmienia odcień.


Pilaszków. Teoretyczny kraniec odnogi i plac załadunkowy.


Czasem trzeba było wycofać


Feliksów. Na jednym z podwórek można znależć takie oto pomoce budowlane.


FeliksĂłw i nasyp


Wyrażnie widoczne miejsce gdzie odchodził tor do Pilaszkowa.


Oczywiście coś dla łowców RP1. Zaraz za wskażnikiem tor rozwidlał się. W prawo do majątku Leszno a w lewo przez szosę maszynista trąbił do cukrowni.


Oto i wjazd do cukrowni.


Tuż przy ocalałem płocie wystaje sobie takie coś:


Widok na cukrownię.


Już wiemy gdzie stała parowozownia.


PoniĹźej mojej misternej roboty, orientacyjny plan rozmieszczenia torĂłw.


Tradycyjnie dużo więcej zdjęć w linku poniżej:
https://picasaweb.google.com/gajosgitara2/CukrowniaMichaOwLesznoBOnie100312#

[Jacek 83218]

Pięknie opracowane. Jak widzę też odczułeś że te przyczółki kładki w Błoniu są ciut za potężne jak na nią.
To musiało być fajne, jadąc do Sochaczewa widzieć z pociągu wąskotorowy tabor na ładowni w Błoniu i Teresinie.

BTW1 Dotarliście do kolejki leśnej w Piaskach czy wiatr skłonił do skrócenia wycieczki?
BTW2 https://picasaweb.google.com/gajosgitara2/CukrowniaMichaOwLesznoBOnie100312#5718434096678492290 czy ten relikt rampy stoi tuĹź obok placu w Pilaszkowie? https://picasaweb.google.com/gajosgitara2/CukrowniaMichaOwLesznoBOnie100312#5718435439132179618 co to? gdzie to?

Mała sugestia. Wrzuć trochę tych fotek na Google Earth. Ja tam wstawiłem już kilka swoich, może się przydadzą kolejnym poszukiwaczom zapomnianych linii.

[gajos]

Dzięki, wkrótce kolejne wyprawy a i male uzupełnienie Leszna się szykuje. Nurtuje mnie połączenie z żwirownią w Szymanówku.
Do Piasków nie dotarłem bo zeszło się na odgłęzieniu i siadło mi kolano a zmierzch nadciągał szybciej niż tempo jazdy kolejki. Za to program kolejnej wycieczki będzie bogatszy
Relikt stoi dokładnie na placu. Wg. schematu (Szalone Flaki nr.1-2/2001) placu ładunkowego i długości torów podanych na tymże planie, betonowe coś, to pozostałość po silosie wysłodkowym.
Te wystające szyny z nie wiadomo czego są tu http://maps.google.pl/maps?q=leszno+kampinos+mapa&hl=pl&ll=52.251285,20.582518&spn=0.000481,0.000862&hnear=Kampinos,+warszawski+zachodni,+Mazowieckie&gl=pl&t=h&z=20
google earth nie używam jak na razie, ale pomyślę w wolnej chwili.
Widok ładowni w tamtych czasach niekoniecznie był fajny (no może dla małych dzieci) czy wyjątkowy, raczej była to codzienność, tak jak dziś widzimy siedziby firm transportowych z placem pełnym tirów.

Pozdrawiam

[Jacek 83218]

To znaczy Ĺźe my jesteśmy takie małe dzieci.   Bo to dla nas maniakĂłw kolejowych byłaby atrakcja, reszta ludzi nie zwracałaby na to uwagi. Ale nie z ich, a naszego punktu widzenia to pisałem. Nie przyglądasz się gdy obok Ciebie jedzie taki nudny codzienny pociąg z oklepaną EU07 albo w postaci EN57?

Jestem ciekaw kiedy zniknęła parowozownia. Patrząc na te zdjęcia ze Stalowych Szlaków mam wrażenie że przeżyła tory o jakiś czas. Może jest tam jakaś wzmianka o tym?